Σοβαρός προβληματισμός

Μερικές φορές αναρωτιέμαι αν τον κόσμο κυβερνούν κάποιοι έξυπνοι που μας δουλεύουν ή κάποιοι ηλίθιοι που μιλάνε σοβαρά.

Mark Twain, 1835-1910, Αμερικανός συγγραφέας

Κυριακή, 12 Μαρτίου 2017

Πόσο πρέπει να μας ανησυχεί η προσέγγιση της Ρωσίας με τη Τουρκία;

Γράφει ο
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΗΦΑΙΣΤΟΣ
Τμήμα διεθνών και ευρωπαϊκών σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς

Επιβάλλεται να αποφεύγουμε να αναλύουμε ειδήσεις γεγονότων που βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και διαμόρφωση. Καθότι στην διεθνή πολιτική οι διαμορφωτικοί παράγοντες είναι πάντα πολλοί και συχνά αόρατοι. Συμπλέκονται αστάθμητα μέσα σε μια δίνη ηγεμονικών ανταγωνισμών και οι προβλέψεις δεν ενδείκνυνται διαφορετικά υπάρχει μεγάλη πιθανότητα οι βιαστικά συναγόμενες εκτιμήσεις να οδηγούνται σε λάθος συμπεράσματα. Για μονιμότερους παράγοντες που επηρεάζουν τις στρατηγικές των μεγάλων δυνάμεων υπάρχουν πολλές αναλύσεις σε μικρά και μεγάλα κείμενα. Μερικές παρατίθενται στο τέλος του παρόντος.
Για τις ανάγκες του σύντομου σημειώματος που ακολουθεί αναφορικά με την εξέλιξη των σχέσεων Ρωσίας-Τουρκίας και για την μεταβατική φάση που διανύουμε όσον αφορά την στρατηγική των ηγεμονικών δυνάμεων υπάρχει μια σύντομη πρόσφατη παρέμβαση: «ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΑΣΙΑΣ: ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ». (Σημειώσεις διάλεξης σε ημερίδα με θέμα την θαλάσσια στρατηγική. ΙΔΙΣ / Σχολή Εθνικής Άμυνας – παράρτημα ορισμών, βασικών πτυχών και σύνδεση με Ελλάδα) http://wp.me/p3OlPy-1iU. Γι’ αυτό δεν θα επαναλάβουμε εδώ περιγραφές και εκτιμήσεις που έγιναν εκεί ή σε άλλα εκτενέστερα κείμενα.
Υπάρχουν πάγια χαρακτηριστικά της διεθνούς πολιτικής τα οποία όσον μας αφορά λίγο πολύ εντάσσονται σε μια προσανατολιστική θεώρηση των πραγμάτων υπό το πρίσμα πιο μόνιμων χαρακτηριστικών του διεθνούς συστήματος [Για την «προσανατολιστική θεωρία» υπό το πρίσμα του Παραδείγματος διεθνών σχέσεων βλ. «Το Θουκυδίδειο «Παράδειγμα» της επιστημονικής μελέτης της διεθνούς πολιτικής και οι «επιστημονικές επαναστάσεις» http://wp.me/p3OlPy-Lb].
Οι αλλαγές στρατηγικών προσανατολισμών εάν και όταν λάβουν χώρα είναι συνήθως πολύ ορατές, αν και όχι άμεσα και σε όλους. Σε μια ανάλυση του διεθνούς συστήματος κανείς απαιτείται να συνεκτιμά με προσοχή τις εν θερμώ εξελίξεις και κυρίως χωρίς να σπεύδει σε βιαστικά συμπεράσματα πριν παγιωθούν κάποιες τάσεις και οι ευρύτεροι στρατηγικοί προσανατολισμού στις οποίες ανήκουν.
Έτσι, πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με τον καταιγισμό ειδήσεων για την προσέγγιση Τουρκίας-Ρωσίας, μια αναμφίβολα σημαντική εξέλιξη. Γρήγορα συμπεράσματα είναι λάθος εάν δεν είναι ενταγμένα σε μια γνώση και μια θεώρηση των προσανατολισμών και όχι των στιγμών εντός αυτών των προσανατολισμών, ιδιαίτερα όταν πολλές παράμετροι αυτών των στιγμών είναι είτε ρευστοί είτε άγνωστοι.
Χωρίς να σημαίνει ότι η στρατηγική μιας χώρας δεν πρέπει να λαμβάνει δεόντως υπόψη τέτοια βραχυχρόνια κριτήρια και παράγοντες και συμφωνιών, είναι ζωτικό να γίνει κατανοητό ότι γεγονότα όπως η προσέγγιση Τουρκίας-Ρωσίας απαιτείται να συνεκτιμώνται υπό το πρίσμα του γεγονότος ότι ενόσω ωριμάζει η μεταψυχροπολεμική εποχή 3 μεγάλα ζητήματα είναι ανοικτά και σε πλήρη ρευστότητα.
Α. ΤΟ ΠΟΛΥΠΟΛΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ. Β. ΗΠΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΡΑΜΠ. Γ. ΤΟΥΡΚΙΑ
Α. ΤΟ ΠΟΛΥΠΟΛΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ. Βρισκόμαστε σε μια μεταβατική κατάσταση την οποία ήδη από το 1991 ο υποφαινόμενος και άλλοι αναλυτές την ονομάσαμε «μονο-πολυπολική». Υπάρχει δηλαδή μια δεσπόζουσα δύναμη, οι ΗΠΑ, φαινόμενο που συνοδεύεται από την ύπαρξη μεγάλων περιφερειακών δυνάμεων και μάλιστα πυρηνικών.
Υπάρχει διάκριση, υπογραμμίζεται, μεταξύ μιας περιφερειακής δύναμης και ενός περιφερειακού ηγεμόνα. Η Ρωσία περιφερειακός ηγεμόνας δεν είναι. Είναι ένα πράγμα αυτό και άλλο λογικότητα όπως είναι στην φύση όλων των μεγάλων δυνάμεων να επιδιώκουν να διευρύνουν τα περιφερειακά τους ερείσματα ή και να επιδιώκουν να γίνουν περιφερειακοί ηγεμόνες (ακόμη και εάν δεν το κατορθώσουν ποτέ αυτό θέλουν και αυτό επιδιώκουν, ενώ οι πλείστες υπερπόντιες εξισορροπήσεις γίνονται για να παρεμποδιστούν άλλες μεγάλες δυνάμεις να γίνουν περιφερειακοί ηγεμόνες).
Αυτό το διεθνές σύστημα που μόλις σκιαγραφήσαμε είναι σε πλήρη εξέλιξη ενώ μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Σταδιακά, εν τούτοις, τα κύρια χαρακτηριστικά του αναδυόμενου πολυπολικού διεθνούς συστήματος γίνονται ολοένα και πιο ορατά.
Εξαρχής, δηλαδή αμέσως μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, δεν μπορούσαμε να προσυπογράψουμε –όσο και αν αυτό στεναχωρούσε πολλούς συναδέλφους ενίοτε και φίλους– τις ασυναρτησίες (κυριολεκτικά ασυναρτησίες και μάλιστα αφελείς και επικίνδυνες) περί ενός ανθόσπαρτου «παγκοσμιοποιημένου» πλανήτη, ο οποίος μάλιστα θα είχε σταδιακά προικισθεί με ένα αναδυόμενο «υπερεθνικό διεθνές δίκαιο» που … θα έφερναν οι θηριώδεις εισβολές της κυρίαρχης δύναμης και των απρόθυμων πλην εξαναγκασμένων συμμάχων της.
Ονομάστηκαν «επεμβάσεις της διεθνούς κοινότητας», όρο που εμείς θεωρούσαμε ύβρη που αναπόδραστα θα έφερνε την Νέμεση. Την βλέπουμε γύρω μας στα κατεδαφισμένα κράτη και τα εκατομμύριο δύσμοιρων προσφύγων. Γιατί το κράτος είναι ο φορέας του πολιτικοοικονομικού και στρατηγικού ορθολογισμού κα όταν κατεδαφίζεται ή η ασφάλειά του παραμελείτε ο ανορθολογισμός κυριαρχεί.
Όσο προχωρούμε στον 21 αιώνα τόσο η παρατήρηση των εξελίξεων στην διεθνή πολιτική όσο και οι αναγκαίες εκτιμήσεις των γεγονότων που παρατηρούμαι, απαιτούν ψυχραιμία, περισυλλογή και σωστή κατανόηση των κρατοκεντρικών λογικών [……http://wp.me/p3OlPy-1ug]
Π. Ήφαιστος – P. Ifestos
www.ifestos.edu.gr / www.ifestosedu.gr – info@ifestosedu.gr
Στρατηγική Θεωρία–Κρατική Θεωρία https://www.facebook.com/groups/StrategyStateTheory/
Διεθνής πολιτική 21ος αιώνας https://www.facebook.com/groups/InternationalPolitics21century/
ΗΠΑ: Ιστορία, Διπλωματία, Στρατηγική https://www.facebook.com/groups/USAHistDiplStrat/
Ελλάδα-Τουρκία-Κύπρος: Ανισόρροπο τρίγωνο https://www.facebook.com/groups/GreeceTurkeyCyprusImbalance/
Διαχρονική Ελληνικότητα https://www.facebook.com/groups/Ellinikotita/
Άνθρωπος, Κράτος, Κόσμος–Πολιτικός Στοχασμός https://www.facebook.com/groups/Ifestos.political.thought/
Κονδυλης Παναγιώτης– https://www.facebook.com/groups/Kondylis.Panagiotis/
Θολό βασίλειο της ΕΕ https://www.facebook.com/groups/TholoVasileioEU/
Θουκυδίδης–Πολιτικός Στοχασμός https://www.facebook.com/groups/thucydides.politikos.stoxasmos/
Μέγας Αλέξανδρος–Ιδιοφυής Στρατηγός και Στρατηλάτης https://www.facebook.com/groups/M.Alexandros/
Εκλεκτά βιβλία που αξίζουν να διαβαστούν https://www.facebook.com/groups/eklektavivlia/
Ειρηνική πολιτική επανάσταση https://www.facebook.com/groups/PolitPeacefulRevolution/
Προσωπική σελίδα https://www.facebook.com/p.ifestos
Πολιτισμός, Περιβάλλον, Φύση, Ψάρεμα https://www.facebook.com/Ifestos.DimotisBBB
«Κοσμοθεωρία των Εθνών» https://www.facebook.com/kosmothewria.ifestos
Προσωπικό προφίλ https://www.facebook.com/panayiotis.ifestos

Δεν υπάρχουν σχόλια: