Σοβαρός προβληματισμός

Μερικές φορές αναρωτιέμαι αν τον κόσμο κυβερνούν κάποιοι έξυπνοι που μας δουλεύουν ή κάποιοι ηλίθιοι που μιλάνε σοβαρά.

Mark Twain, 1835-1910, Αμερικανός συγγραφέας

Πέμπτη, 23 Μαρτίου 2017

Τρομοκρατία και Ευρωπαϊκή Ασφάλεια - "Δεν υπάρχουν αεροστεγή κράτη"

Της Αγγελικής - Ναυσικάς Μαξούρη

"Δεν υπάρχουν «αεροστεγή» κράτη. Όλες οι πιθανότητες είναι ανοιχτές και οι απειλές γίνονται περισσότερο υπαρκτές λόγω της διάρκειας του πολέμου και των μεγάλων αλλαγών που συμβαίνουν στην γενικότερη περιοχή μας", δήλωσε η Μαίρη Μπόση, Αναπληρώτηρια Καθηγήτρια Διεθνούς Ασφάλειας στο OnAlert. 
'Η επίτευξη της ασφάλειας στην περιοχή για την Ελλάδα στηρίζεται στη δυνατότητά της να ασκεί έλεγχο στα θαλάσσια σύνορά της, όπως αυτά καθορίζονται από το Δίκαιο της Θάλασσας, μέσω της έρευνας – διάσωσης, αλλά και μέσω της προβολής ισχύος ανά πάσα στιγμή στο σημείο που θα χρειαστεί" πρόσθεσε η κ. Μπόση. Μεταξύ άλλων η Καθηγήτρια αναφέρθηκε στην ένταση μεταξύ Τουρκίας - Ευρώπης, στην σταθερή απειλή της τρομοκρατίας στην ΕΕ αλλα και στην εγχώρια τρομοκρατία.

Διαβάστε τι είπε στο OnAlert:

Πιστεύεται ότι θα κλιμακωθεί η ένταση μεταξύ Τουρκίας – Ευρώπης μετά τα τελευταία γεγονότα μεταξύ της γειτονικής χώρας και της Ολλανδίας αλλά και μετά τις δηλώσεις Ερντογάν ότι θα επαναφέρει την θανατική ποινή;


Οι σχέσεις των ευρωπαϊκών κρατών με την Τουρκία εξαρτώνται από το γεωπολιτικό status της Τουρκίας και λιγότερο από τις ευκαιριακές και εφήμερες σχέσεις της με τους δρώντες στην περιοχή. Ανά πάσα στιγμή μπορεί να επανέλθουν στην πρότερη μορφή τους αν και φαίνεται ότι προς στιγμήν η βούληση της Τουρκίας σύμφωνα με το Δόγμα Ερντογάν στοχεύει σε παρεμβατικού χαρακτήρα κινήσεις ακόμη και εντός των ευρωπαϊκών κρατών. Χαρακτηριστικά αναφέρεται το πρόσφατο εγχείρημα του για πολιτική διείσδυση στις Τουρκικές κοινότητες μεταναστών των χωρών της Βόρειας Ευρώπης. Λαμβάνοντας υπόψη τις μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες Τούρκων πολιτών σε πολλά κράτη μέλη της Ε.Ε. και τις οικονομικές σχέσεις της Τουρκίας με αυτά, οι λεκτικές εντάσεις δεν θα διακόψουν τις εμπορικές και επιχειρηματικές σχέσεις μεταξύ τους. Παρόλα αυτά η διεύρυνση της σχέσης Τουρκίας – ΕΕ δεν θα προχωρήσει λόγω της ολοένα και συγκεντρωτικότερης και αυταρχικότερης μορφής στην οποία διολισθαίνει το Τουρκικό κράτος, πράγμα το οποίο «ενοχλεί» όχι μόνο τους θεσμούς αλλά την οικονομοκεντρική φιλοσοφία της Ε.Ε. Επιπλέον, αντιλήψεις που σχετίζονται από την πιθανότητα επαναφοράς της θανατικής ποινής ή των καθημερινών συλλήψεων στην Τουρκία δεν συνάδουν με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Αξίζει να σημειωθεί ότι εξ’ αρχής (και επί κεμαλιστών) η ευρωτουρκική προσέγγιση δεν είχε αντικειμενικά τη δυνατότητα να προχωρήσει, παρά τα όσα επισήμως ανακοινώνονταν είτε ως δέλεαρ, είτε στο πλαίσιο μιας επικοινωνιακής σκοπιμότητας. Σ’ αυτό το πλαίσιο, ο Ερντογάν προς στιγμήν δεν έχει να χάσει και πολλά, κλιμακώνοντας τις πιέσεις του.


Η Τουρκία απειλεί να αφήσει έως και 15,000 πρόσφυγες τη μέρα να έρθουν προς την Ευρώπη. Κρίνετε ότι είναι πιθανό η διάλυση της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας να δημιουργήσει κρούσματα τρομοκρατίας;

Οι συγκεκριμένες απειλές επαναλαμβάνονται συχνά αλλά έως σήμερα δεν έχουν πραγματοποιηθεί. Όσον αφορά τις πράξεις τρομοκρατίας θα συνεχίσουν όχι μόνο λόγω του πολέμου αλλά και λόγω των μεγάλων αλλαγών που συμβαίνουν διεθνώς. Οι πολιτικές, οικονομικές, πολιτιστικές και θρησκευτικές διαφορές κρίνονται με διαφορετικό γνώμονα από το παρελθόν, αναβαθμίζοντας την οργή και το θυμό μεγάλων πληθυσμιακών ομάδων. Όσο θα διατηρείται η διεθνής αναστάτωση τόσο θα αυξάνονται τα επεισόδια βίας με αποδέκτες κυρίως τις δυτικές χώρες. Να μην ξεχνάμε όμως ότι η Τουρκία δέχτηκε πακτωλό χρημάτων από χώρες του Κόλπου προκειμένου να στηρίξει τρομοκρατικές οργανώσεις που έδρασαν και δρουν στη Συρία, πριν προβεί στην αλλαγή πολιτικής την οποία σηματοδότησε η αποπομπή Νταβούτογλου.

Θεωρείται ότι η αποστολή του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο αλλά και η επιχείρηση της ΕΕ EUNAVFOR στη Μεσόγειο κατά της τρομοκρατίας για την επίτευξη ασφάλειας στην περιοχή είναι μια θετική προσπάθεια από την πλευρά της ΕΕ και του ΝΑΤΟ στον αγώνα κατά του ΙΚ;


Η παρουσία του ΝΑΤΟ είναι κατ’ αρχάς θετική εξέλιξη, αλλά δεν είναι πανάκεια. Ο οργανισμός συμπράττει στο ζήτημα της τρομοκρατίας αν και οι κατασταλτικές μέθοδοί του δεν συμβάλλουν στην πρόληψη. Η τρομοκρατία που συνδέεται με τις μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές έχει πραγματικά αλλά και αμφιλεγόμενα στοιχεία. Παρόλα αυτά η παρουσία του προσδίδει μια γενική έννοια ασφάλειας και δείχνει ότι μπορεί να κινητοποιηθεί με ταχύτητα όταν επεισόδια αιτούνται τη δράση του. Πέραν της συζήτησης περί τρομοκρατικής απειλής, είναι προφανές ότι το ΝΑΤΟ και τα όρια των παρεμβάσεων του είναι πεπερασμένα και στο πλαίσιο της Συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας. Η επίτευξη της ασφάλειας στην περιοχή για την Ελλάδα στηρίζεται στη δυνατότητά της να ασκεί έλεγχο στα θαλάσσια σύνορά της, όπως αυτά καθορίζονται από το Δίκαιο της Θάλασσας, μέσω της έρευνας – διάσωσης, αλλά και μέσω της προβολής ισχύος ανά πάσα στιγμή στο σημείο που θα χρειαστεί.

Μετά τα τελευταία γεγονότα στο Παρίσι η τρομοκρατία παραμένει μια σταθερή απειλή. Είναι το ευρωπαϊκό σύστημα ασφαλείας καλά δομημένο ώστε να αποτρέψει μεγάλα τρομοκρατικά χτυπήματα;

Το ευρωπαϊκό σύστημα ασφαλείας δείχνει ότι προσπαθεί αλλά πάντα κατόπιν εορτής και όχι πάντα με άψογα δομημένο τρόπο. Καθώς παρακολουθούμε την αναβάθμιση του ρόλου του εθνικού κράτους σε αντίθεση με τις παλαιότερες φεντεραλιστικές υποσχέσεις της Ένωσης, φαίνεται ότι η συνεργασία των αρχών ασφαλείας δεν έχει φτάσει σε επίπεδο πρόληψης της τρομοκρατίας. Τα ευρωπαϊκά και γενικότερα τα δυτικά κράτη αντί να αντιληφθούν τις αιτίες που προκαλούν τα προβλήματα περιορίζονται στο να «κλείνουν» τα σύνορα τους, αναβαθμίζουν το συντηρητισμό των πολιτών τους και στρέφονται προς ακραίες λύσεις. Η συχνότητα και η επαναληπτικότητα των πράξεων τρομοκρατίας στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δείχνει ότι τα παθήματα δεν γίνονται μαθήματα. Καθώς δε η τρομοκρατία χρησιμοποιεί το στοιχείο της έκπληξης, θα διατηρήσει τις επιτυχίες της σε υψηλά επίπεδα. Να μην μας διαφεύγει όμως και η χαρακτηριστική υπόθεση της Lafarge, οπότε κάθε συζήτηση για ευρωπαϊκό σύστημα ασφάλειας περιέχει και ένα στοιχείο αντίφασης, αν όχι σε θεσμικό, σε πολιτικό επίπεδο σίγουρα.

Είστε η συγγραφέας του βιβλίου «Ελλάδα και Τρομοκρατία», μετά τις βόμβες την προηγούμενη εβδομάδα (ΔΝΤ – Γιούνκερ) οι οποίες είχαν «ελληνική υπογραφή» θεωρείται ότι έχει ξεκινήσει η Ελλάδα εξαγωγή τρομοκρατίας;

Οι νέες οργανώσεις είναι δικτυωμένες διεθνώς και λειτουργούν με διαφορετικό τρόπο από τις οργανώσεις του παρελθόντος. Πολλές πράξεις τρομοκρατίας που έλαβαν χώρα στις δυτικές πρωτεύουσες από οργανώσεις αυτού του τύπου, χαρακτηρίζονται από την επιχειρησιακή και επικοινωνιακή αποτελεσματικότητα τους. Αυτού του τύπου οι οργανώσεις, δεν θεωρούν ότι εξάγουν τις πράξεις τους, αντίθετα θεωρούν ότι συλλειτουργούν εντός ενός γνωστού πεδίου. Να σημειωθεί ότι δεν αποτελεί ελληνική ευρεσιτεχνία η «επιστολική βόμβα», έχει προϋπάρξει πλειάδα αντίστοιχων ή παρεμφερών χτυπημάτων σε πολλές άλλες χώρες και ειδικά στις ΗΠΑ.

Ποια η άποψη σας για την εγχώρια τρομοκρατία; Υπάρχουν πιθανότητες να αναβιώσει η ελληνική κοινωνία το φαινόμενο 17Ν;

Η αναβίωση της τρομοκρατίας του παρελθόντος δεν θα συμβεί. Δεν άλλαξε μόνο ο κόσμος γύρω μας άλλαξε και η τρομοκρατία μαζί με τον τρόπο που σκέφτεται και δρα. Οι αλλαγές παρατηρήθηκαν από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 και έκτοτε παρακολουθούμε τις σε βάθος διαφορές με τις οργανώσεις του παρελθόντος. Η αναβίωση της τρομοκρατίας που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια έχει εν μέρει κοινές αιτίες και αφορμές με το παρελθόν αλλά οι διαφοροποιήσεις είναι μεγαλύτερες. Είναι χαρακτηριστική η ιδεολογική πενία, αλλά και η μηδενιστική αντίληψη και στάση απέναντι στην κοινωνική προοπτική.

Είναι πιθανή τρομοκρατική επίθεση στη χώρα μας;

Δεν υπάρχουν «αεροστεγή» κράτη. Όλες οι πιθανότητες είναι ανοιχτές και οι απειλές γίνονται περισσότερο υπαρκτές λόγω της διάρκειας του πολέμου και των μεγάλων αλλαγών που συμβαίνουν στην γενικότερη περιοχή μας. Αν και συντριπτικά το ενδιαφέρον των τρομοκρατών συγκεντρώνεται στις χώρες προέλευσης των δρώντων στον πόλεμο και στα κράτη με μεγάλο μεταναστευτικό πληθυσμό, η χώρα μας σταδιακά εμπλέκεται στο πρόβλημα λόγω της αδυναμίας διοχέτευσης του μεγάλου αριθμού των ανθρώπων που εισέρχονται από την Τουρκία, σε άλλες χώρες. Θα προτιμούσα να ξεφύγουμε από την αμιγή τρομοκρατική ενέργεια τύπου Γαλλίας επί παραδείγματι και να δούμε το ζήτημα ευρύτερα. Όσο η Ελλάδα καθίσταται «αποθήκη ψυχών» μεταναστών αυξάνεται η ευαλωτότητά της καθώς μια οποιαδήποτε ατομική ή συλλογική ενέργεια ή προβοκάτσια (υπάρχουν σημαντικά προηγούμενα: βλ. σκίτσα, «σκίσιμο κορανίου» κ.α.) μπορεί να δημιουργήσει ευρύτερες αντιπαραθέσεις. Δεν πρόκειται μόνο για τα μεγάλα αστικά κέντρα αλλά και για «ευαίσθητες» περιοχές της χώρας, με πληθυσμούς τους οποίους επιχειρούν να επηρεάσουν γειτονικές χώρες. Ας μην μας διαφεύγει, ότι οι εντάσεις στην περιοχή μας αναζοπυρώνονται βλ. Κόσοβο, πΓΔΜ κ.α.
πηγή
 

Δεν υπάρχουν σχόλια: