Σοβαρός προβληματισμός

Μερικές φορές αναρωτιέμαι αν τον κόσμο κυβερνούν κάποιοι έξυπνοι που μας δουλεύουν ή κάποιοι ηλίθιοι που μιλάνε σοβαρά.

Mark Twain, 1835-1910, Αμερικανός συγγραφέας

Δευτέρα, 6 Ιουλίου 2020

Τούρκοι Αναλυτές βλέπουν ως «Μόνη Λύση το μοίρασμα του Αιγαίου»…



Οι εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο αυξάνονται εδώ και μήνες. Η περιοχή, πλούσια σε πόρους υδρογονανθράκων, είναι συνυφασμένη με αντικρουόμενα συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Τουρκίας, Ισραήλ και Αιγύπτου, σημειώνει η βουλγαρική  εθνική ραδιοφωνία στην ιστοσελίδα της, παρουσιάζοντας απόψεις Τούρκων αναλυτών.


Την περασμένη εβδομάδα, το σκάφος γεώτρησης της Τουρκίας «Yavuz» πραγματοποίησε έρευνες στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Κύπρου. Ο επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ  Ζοζέπ Μπορέλ διαβεβαίωσε την Αθήνα για τη συνεχή υποστήριξη των Βρυξελλών και κάλεσε την Τουρκία να τερματίσει τις προκλητικές ενέργειές της στην υφαλοκρηπίδα της Κύπρου.
                                                                                  “Οι εντάσεις στην ανατολική Μεσόγειο αυξάνονται”
Την Τετάρτη, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας συναντήθηκε με τον Ακίλα Σαλέχ, εκπρόσωπο της Βουλής των Αντιπροσώπων με έδρα την ανατολική Λιβύη. Οι δύο συζήτησαν την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων στο πλαίσιο του «διεθνούς δικαίου» και όχι βάσει το «παράνομου» μνημονίου που υπεγράφη μεταξύ της κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Τρίπολης με την Τουρκία.
Εν τω μεταξύ, η συζήτηση σε ανώτατο επίπεδο του καθεστώτος της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη προκάλεσε αντιδράσεις. Η Άγκυρα έχει λάβει κλήσεις από την Αθήνα, την Ουάσινγκτον, τη Μόσχα και το Παρίσι για να διατηρήσει το καθεστώς του ναού-μουσείου, για το οποίο έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το ζήτημα είναι εσωτερική υπόθεσή της και ότι κανείς δεν μπορεί να μιλήσει στην Τουρκία με προειδοποιητικό τόνο.

Οι αντιπαραθέσεις Ελλήνων και Τούρκων

Ο καθηγητής Χασάν Ουνάλ, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Μαλτεπέ της Κωνσταντινούπολης, ο οποίος, επίσης, μιλά ελληνικά και ασχολείται  με την Ανατολική Μεσόγειο τις τελευταίες δύο δεκαετίες, δήλωσε:

«Οι αντιθέσεις που έλαβαν χώρα στο Αιγαίο Πέλαγος μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας συνεχίστηκαν στην Ανατολική Μεσόγειο με αντιπαράθεση μεταξύ της Ελλάδας και των Ελληνοκυπρίων, αφενός, και της Τουρκίας, αφετέρου.

 Οι Ελληνοκύπριοι συνήψαν συμφωνίες με την Αίγυπτο και το Ισραήλ για τον καθορισμό των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών στη θάλασσα εις βάρος της Τουρκίας, και ήταν σαφές ότι η Τουρκία δεν θα το δεχόταν αυτό.

Νομίζω ότι υπήρχαν δύο παράγοντες στην απόφαση των Ελληνοκυπρίων. 

Η Τουρκία φιλοδοξούσε να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2003, όταν υπεγράφη η συμφωνία τους με την Αίγυπτο. Πίστευαν ότι λόγω της επιθυμίας για ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, η Τουρκία δεν θα αντιδράσει έντονα στις ενέργειές τους. Οι Ελληνοκύπριοι κατέληξαν σε συμφωνία με το Ισραήλ το 2010, όταν οι σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας επιδεινώθηκαν.

Αυτό που δεν κατάλαβαν, ωστόσο, ήταν ότι το ζήτημα ήταν πολύ σημαντικό για την Άγκυρα και ότι δεν θα έκλεινε απλώς τα μάτια της».

Η ανυπαρξία τουρκικής εξωτερικής πολιτικής

Εκτός από τις στρατηγικές επιταγές, ο καθηγητής Μπασκάν Οράν - ένας από τους ερευνητές διεθνών
σχέσεων στην Τουρκία, συγγραφέας και συντάκτης περίπου 30 ακαδημαϊκών βιβλίων - επισημαίνει τη σχέση μεταξύ εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής:

«Με ρωτάτε για την τουρκική εξωτερική πολιτική, αλλά στην πραγματικότητα από το τέλος του 2013 και ειδικά από το 2015, κάτι τέτοιο, όπως η τουρκική εξωτερική πολιτική, δεν υπάρχει. Πρόκειται μόνο για πολιτικές που έχουν δημιουργηθεί σύμφωνα με τις ανάγκες της τουρκικής εσωτερικής πολιτικής για να παραμείνει ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην εξουσία».

Οι ενεργές δράσεις της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια αποδεικνύουν ότι δεν θα παραμείνει αδιάφορη στην Ανατολική Μεσόγειο. 

Η Άγκυρα ανταποκρίθηκε στις ενέργειες της Ελλάδας και της Κύπρου σε τρία βήματα - ξεκίνησε τη δική της υπεράκτια εξερεύνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου, τον Φεβρουάριο του 2018 με τα πολεμικά πλοία να μπλοκάρουν την εξερεύνηση που πραγματοποιήθηκε στις αμφισβητούμενες περιοχές κοντά στο νησί της Αφροδίτης από ξένες εταιρείες ενέργειας και στα τέλη του 2019 συνήψε ναυτική συμφωνία με την Κυβέρνηση της Εθνικής Συμφωνίας στην Τρίπολη. Αυτό επέστησε και πάλι την προσοχή σε μια όχι νέα τουρκική, ναυτική στρατηγική. 

Η γέννηση αυτής της ναυτικής στρατηγικής

Ο καθηγητής Μπασκάν Οράν μιλά για τη γένεσή της:

«Το 2006 ο Ναύαρχος Τζεμ Γκιουρντενίζ συλλαμβάνει την ιδέα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Αυτή είναι η τουρκική (επεκτατική) ναυτική στρατηγική. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι ο Ναύαρχος Γκιουρντενίζ δημοσιεύει άρθρα στην εφημερίδα Αϊντινλίκ,  έκδοση η οποία ήταν στο παρελθόν μαρξιστική-μαοϊκή, αλλά αργότερα εγκατέλειψε αυτές τις ιδέες και είναι πλέον ένα επιστόμιο για τους πιο ακραίους Τούρκους εθνικιστές.

 Επί 14 χρόνια πριν, κανείς δεν είχε ακούσει για αυτήν τη στρατηγική, ως τότε το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης σκεφτόταν για μεταρρυθμίσεις και προσπάθειες ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μετά τις διαμαρτυρίες στο πάρκο «Γκεζί» της Κωνσταντινούπολης το 2013 και οι κατηγορίες εναντίον της κυβέρνησης για διαφθορά τον Δεκέμβριο, και ειδικά μετά την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016, σχηματίστηκε συνασπισμός μεταξύ του φιλο-ισλαμικού Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης και αυτών των εθνικιστικών κύκλων. 

Δεν υπάρχουν σχόλια: